Οι τελευταίοι μήνες πέρασαν με αρκετές αναποδιές και πολλή δουλειά, που δυστυχώς δεν μου άφησαν περιθώριο για εξορμήσεις. Καλή ευκαιρία, λοιπόν, να μοιραστώ μαζί σας παλιότερες ταξιδιωτικές εμπειρίες, κάτι που ήθελα καιρό να κάνω. Κι αυτή που θα σας περιγράψω σήμερα ξεχωρίζει, γιατί για μένα κρύβει κι ένα άλλο, σημαντικό μήνυμα, πιο σημαντικό από οποιαδήποτε τουριστική πληροφορία.
Ιούλιος του 2022. Από τα πρώτα μας οδικά ταξίδια, στη Θάσο, οι τρεις μας. Εγώ και τα δύο μου παιδιά, δεκατριών και εννιά τότε, ακόμα μικρά, τότε που χωρούσαν όλα τα ρούχα μας σε μια βαλίτσα και σε ένα αυτοκίνητο που το οδηγούσα μόνη μου.
Είχα βάλει έναν και μοναδικό, ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο για εκείνες τις διακοπές: να μην είμαι υπεύθυνη για τίποτα πιο απαιτητικό από το αντηλιακό!
Μείναμε στη Σκάλα Ποταμιάς, λίγο πιο πάνω από τη Χρυσή Αμμουδιά, στο ξενοδοχείο “Διόνυσος”. Δεν ήταν ακριβώς πάνω στο κύμα. Ήταν όμως ψηλά, με μια θέα που σε γαληνεύει, και με μια ησυχία που εκείνο το καλοκαίρι την είχα ανάγκη περισσότερο κι από την ίδια τη θάλασσα.
Γιατί κάποιες φορές δεν ζητάμε περιπέτεια. Ζητάμε να πάρουμε μια ανάσα με αγαπημένα πρόσωπα.
Και την πήραμε. Θάλασσα το πρωί, πισίνα το μεσημέρι, κοντινές βόλτες το απόγευμα, ύπνος χωρίς ξυπνητήρι. 24 ώρες το 24ωρο με τα παιδιά μου, και για μία φορά κανένα «πρέπει» από πάνω μας. Έτσι απλά. Χωρίς πρόγραμμα και το απολαύσαμε όλοι.
Ένα νησί από πεύκο και μάρμαρο
Τρεις μέρες δεν φτάνουν για τη Θάσο, αν θες να την εξερευνήσεις από άκρη σε άκρη. Το πρώτο πράγμα που προσέχει κανείς εδώ είναι το πράσινο: τα πεύκα κατεβαίνουν ως τη θάλασσα, φτάνουν εκεί που αρχίζει η άμμος, και σε συνοδεύουν σε όλη τη διαδρομή σαν να μη θέλουν να σε αφήσουν μόνη. Η Χρυσή Αμμουδιά δικαιώνει το όνομά της. Ψιλή άμμος, νερό καθαρό, σαν γυαλί που σε αφήνει να ανακαλύψεις τον πυθμένα, ένα φως απαλό που δεν σε κουράζει.
Και μετά, το μάρμαρο. Η Θάσος είναι το μαρμαρένιο νησί, λευκό από την αρχαιότητα, με λατομεία που δούλευαν αιώνες πριν, στο ίδιο βουνό που μας δίνει μάρμαρο ακόμα και σήμερα. Το αρχαίο θέατρο, η αγορά κάτω από τα πεύκα, τα ορεινά χωριά, η Παναγιά και ο Θεολόγος με τα πέτρινα σπίτια τους.
Η αλήθεια είναι ότι έχω να επισκεφτώ το νησί αρκετά χρόνια, κι από ό,τι διαβάζω, έχει αλλάξει. Τα τελευταία καλοκαίρια η Θάσος έγινε πολύ πιο δημοφιλής, το 2025 μάλιστα ανακηρύχθηκε «κορυφαίος αυθεντικός νησιωτικός προορισμός» της Ελλάδας, και μαζί με τον κόσμο ήρθαν και οι πιέσεις: υπερτουρισμός και λειψυδρία, που σε αρκετές περιοχές έγιναν αισθητές.
Αν πήγατε φέτος ή πέρσι, πείτε μου εσείς. Θα ήθελα να ξέρω τι έμεινε ίδιο και τι όχι.
Αν πάλι ψάχνετε ακόμα εκείνη την ήσυχη Θάσο, φαντάζομαι υπάρχει, θέλει όμως λίγο ψάξιμο. Φυσικά δεν θα την βρείτε στην κορύφωση του Ιουλίου και του Αυγούστου: ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος είναι εξίσου καλές εποχές για επίσκεψη, χωρίς τόσο πολύ κόσμο. Και όχι μόνο για τις πολυδιαφημισμένες παραλίες: τα ορεινά χωριά και οι βορινές, πιο δύσβατες γωνιές κρατούν ακόμα τον ρυθμό που θυμάμαι και είναι πανέμορφες.
Μόνες στο τιμόνι, μόνες και στην ουρά
Κεραμωτή, ουρά για επιβίβαση, κι εγώ να ανακαλύπτω ότι έπρεπε να κατέβω από το αυτοκίνητο, μέσα από την ίδια την ουρά, να τρέξω να βγάλω εισιτήρια και να προλάβω να γυρίσω, πριν αρχίσει να κινείται η σειρά, χωρίς στο μεταξύ να χάσω ούτε το πλοίο, ούτε τα παιδιά. Εντάξει, ήταν λίγο αγχωτικό, αλλά τα καταφέραμε. Οπότε, αν είστε μόνες και δεν θέλετε να αγχωθείτε, βγάλτε εισιτήρια πριν μπείτε στην ουρά με το αυτοκίνητο. Πιστεύω ότι γίνεται. Εάν όχι, ας περιμένουν.
Τρεις φορές μέσα σε μία μέρα
Το περίεργο όμως ήταν άλλο. Η κυρία στο εκδοτήριο, ο ελεγκτής στο πλοίο και αργότερα η σερβιτόρα στην ταβέρνα μου έκαναν λίγο πολύ την ίδια ερώτηση “ο σύζυγος δεν είναι μαζί σας;”…
Τρεις άνθρωποι, τρία διαφορετικά μέρη. Και οι τρεις – και μάλιστα οι δύο γυναίκες – μέσα στην ίδια μέρα, κατέληξαν στο ίδιο ακριβώς συμπέρασμα. Το βρήκαν παράξενο, για να μην πω αδιανόητο, ότι ταξιδεύω μόνη με τα παιδιά μου. Χωρίς σύζυγο, χωρίς συνοδηγό, χωρίς κάποιον άντρα κάπου μέσα στο κάδρο για να νομιμοποιήσει την εκδρομή μας.
Δεν ήταν κακοπροαίρετο, ήταν κάτι χειρότερο: γνήσια, ειλικρινής απορία. Και αυτό είναι ακόμη πιο λυπηρό.
Τότε, το ομολογώ, θύμωσα. Σήμερα το θυμάμαι και γελάω, γιατί η απορία τους δεν είχε να κάνει καθόλου με μένα τελικά: δείχνει μόνο πόσο αργά αλλάζουν κάποια στερεότυπα στη χώρα μας.
Ναι, λοιπόν, υπάρχουμε κι εμείς. Τα «περίεργα» αυτά πλάσματα που φορτώνουν μόνα τους το αυτοκίνητο, στοιβάζουν πίσω παιδιά και βαλίτσες, παίρνουν τον δρόμο, μετά το πλοίο, και ταξιδεύουν όπου τραβάει η ψυχή τους!
Λέγεται μονογονεϊκή οικογένεια και δεν είναι κάτι σπασμένο που βγήκε βιαστικά στον δρόμο πριν προλάβει να επισκευαστεί. Είναι μια οικογένεια ολόκληρη, που χωράει σε ένα αυτοκίνητο και δεν οφείλει σε κανέναν εξήγηση για το αν λείπει κάποιος από τη φωτογραφία.
Ελπίζω από τότε να έχει αλλάξει ο τρόπος που αντιλαμβάνονται κάποιοι την έννοια της οικογένειας.
Εσείς πάντως καθόλου δεν χρειάζεται να θυμώνετε. Ένα χαμόγελο κάνει την ίδια ακριβώς δουλειά, και κουράζει πολύ λιγότερο.
Γιατί σας τα γράφω όλα αυτά;
Τα γράφω γιατί το Chrysafenia’s Travelogue δεν υπάρχει για να σας πουλήσει το τέλειο ηλιοβασίλεμα με φίλτρο. Υπάρχει για τις γυναίκες που τολμούν να φύγουν, μόνες ή με τους δικούς τους ανθρώπους, και που κάπου στον δρόμο θα εισπράξουν κι εκείνο το βλέμμα.
Αν το ξέρετε αυτό το βλέμμα, δεν χρειάζεται να σας το εξηγήσω άλλο.
Θα ήθελα όμως, κλείνοντας, να σας αφήσω αυτό: μην το βάζετε κάτω και μην το παίρνετε προσωπικά. Γελάστε με την ψυχή σας και κάντε ό,τι σας αρέσει. Το μόνο που έχετε πραγματικά να κάνετε είναι να κρατήσετε το τιμόνι και να προχωρήσετε.
Και κάτι ακόμα, ίσως το σημαντικότερο απ’ όλα. Τα παιδιά μάς μας παρακολουθούν, ακόμα κι όταν νομίζουμε πως δεν δίνουν σημασία. Ό,τι κάνουμε εμείς, το κρατούν για χάρτη. Αν με έβλεπαν να ζαρώνω μπροστά στο πρώτο άχαρο σχόλιο, αυτό θα μάθαιναν κι εκείνα. Προτίμησα να με δουν να οδηγώ, να γελάω, να χαίρομαι τη θάλασσα και να προσπερνώ ό,τι δεν αξίζει τον κόπο. Γιατί θέλω να τολμούν, να κάνουν αυτά που τους αρέσουν, να μην πτοούνται από τα σχόλια των άλλων και να απολαμβάνουν την κάθε στιγμή σαν να τους ανήκει. Επειδή τους ανήκει.
Η Θάσος ήταν πράσινη, ήσυχη, γενναιόδωρη. Και οι τρεις μας τα καταφέραμε περίφημα.
Αν σχεδιάζετε κι εσείς ένα τέτοιο ταξίδι, μόνες με τα παιδιά σας, πάρτε τον δρόμο. Ο συνοδηγός είναι πάντα προαιρετικός. Το πολύ πολύ να βγάλετε μόνες σας το εισιτήριο.
Οι καλύτερες ιστορίες είναι αυτές που μοιραζόμαστε, κι εδώ θα βρείτε πάντα παρέα που καταλαβαίνει.
Με αγάπη, από τον δρόμο, Χρυσαφένια
Η Χρυσαφένια Παρδαλίδου είναι φιλόλογος και αρχαιολόγος, ιδρύτρια του The Wise Greek Owl Project (wisegreekowl.com), και δημιούργησε το Chrysafenia’s Travelogue για τις γυναίκες που τολμούν να ταξιδέψουν.
