Πες πως βρέθηκες για κάποιο λόγο στη Θράκη και πρέπει να μείνεις στην Ξάνθη για ένα 24ωρο. Διάβασε τί μπορείς να κάνεις, ώστε να πάρεις μια γεύση από την όμορφη αυτή πόλη!
Λίγα ιστορικά στοιχεία
Η Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης με πρωτεύουσα την ομώνυμη πόλη, είναι το τρίτο και δυτικότερο τμήμα της Ελληνικής Θράκης. Είναι μια περιοχή με μακραίωνη ιστορία, που ξεκινά από την αρχαιότητα. Πατρίδα του Δημόκριτου και του Πρωταγόρα, αλλά και του Μάνου Χατζιδάκη και πολλών άλλων προσωπικοτήτων. Η μεγάλη της ακμή στα σύγχρονα χρόνια συνδέεται με την καλλιέργεια και εμπορία καπνού από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα μέχρι και το πρώτο μισό του 20ού. Οι παλιές καπναποθήκες που βλέπει ο επισκέπτης στους δρόμους της σύγχρονης πόλης, αλλά και τα παλιά αρχοντικά σπίτια, μαρτυρούν την belle époque της πόλης. Σήμερα βέβαια η Ξάνθη είναι γνωστή, μεταξύ άλλων, για το καρναβάλι της, που θεωρείται το καλύτερο της Βόρειας Ελλάδας, με μια ιστορία σχεδόν 60 χρόνων! Αλλά και για τις γιορτές της παλιάς πόλης, που διοργανώνονται κάθε Σεπτέμβρη, με πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Η Ξάνθη κι εγώ!
Η δική μου σχέση με την Ξάνθη είναι λίγο σαν τους φίλους που γνωρίζονται χρόνια, κάνουν πολύ καιρό να ιδωθούν, αλλά όταν ξαναβρίσκονται είναι σαν να μην πέρασε μια μέρα! Την επισκεπτόμουν συχνά ως παιδί, αφού είχαμε καλούς οικογενειακούς φίλους εκεί. Στα φοιτητικά μου χρόνια, οι δικοί μου ζούσαν για αρκετά χρόνια στην πόλη λόγω της μετάθεσης του πατέρα μου. Αρκετό καιρό αργότερα οργανώναμε συχνά με την παρέα επισκέψεις για τη συμμετοχή μας σε βραδιές αργεντίνικου τάνγκο, αφού η πόλη έχει μια από τις καλύτερες τανγκοκοινότητες της Βόρειας Ελλάδας. Και σαν η μοίρα να όρισε να επιστρέφω πάντα σε αυτήν, από εκεί κατάγεται ο αγαπημένος μου!
Μου δόθηκαν λοιπόν αρκετές ευκαιρίες να γνωρίσω την πόλη, να νιώσω τους ρυθμούς της και να ανακαλύψω τις ομορφιές και τα κρυμμένα μυστικά της! Και επειδή τα τελευταία χρόνια συνήθως η διαμονή μου σε αυτήν δεν ξεπερνάει το 24ωρο, ετοίμασα μια λίστα από πράγματα που μπορεί να κάνει κανείς μέσα σε μια μέρα στην Ξάνθη.
Εξερευνήστε το παρελθόν της Ξάνθης
Είναι νομίζω από τις λίγες πόλεις, στις οποίες το παλιό είναι τόσο διαφορετικό από το νέο, αλλά βρίσκεται μια ανάσα από αυτό! Εκεί που περπατάς ανάμεσα σε σύγχρονα κτίρια, μαγαζιά, δρόμους με κίνηση και φασαρία, ξαφνικά, χωρίς να το καταλάβεις, νομίζεις ότι μεταφέρθηκες στο παρελθόν!
Η παλιά πόλη
Στη βόρεια πλευρά της πόλης σε μια αρκετά μεγάλη έκταση αναπτυγμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Αχλαδόβουνου ή Τσαλ, μια άλλη πόλη ξεπροβάλλει.
Η παλιά πόλη της Ξάνθης, ή το «Μικρό Παρίσι», όπως συνήθιζαν να την αποκαλούν στα χρόνια της ακμής της.
Από το 1976 ο παραδοσιακός οικισμός της τέθηκε υπό την προστασία του κράτους. Μικρά, ήσυχα σοκάκια, λίθινα καλντερίμια, επιβλητικά αρχοντικά, παραδοσιακές κατοικίες του Θρακομακεδονικού τύπου, αυλές με πολύχρωμα λουλούδια, παλιές εκκλησίες σε ταξιδεύουν στο παρελθόν.
Τοπόσημο θεωρείται μεταξύ άλλων το παλιό δημαρχείο της πόλης ή αρχοντικό Κουγιουμτζόγλου, στη συμβολή των οδών Αντίκα και Ορφέως, κτίριο του 1877. Σήμερα αποτελεί την έδρα του Λαογραφικού και Ιστορικού Μουσείου Ξάνθης.
Επίσης, η οικία Μάνου Χατζηδάκι, το σπίτι όπου γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα του χρόνια ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης μας, γνωστή και ως «Grand Maison», χαρακτηρισμένη ως έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο, σήμερα Πολυχώρος Τέχνης και Σκέψης, που ανήκει στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, όπου διοργανώνονται επιλεγμένες πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Στην παλιά πόλη, όμως, θα δείτε κι άλλα ενδιαφέροντα αξιοθέατα, όπως το Σπίτι της Σκιάς, ένα πρωτότυπο μουσείο του Τριαντάφυλλου Βαΐτση, στο οποίο άχρηστα αντικείμενα, κατάλληλα τοποθετημένα και με τη βοήθεια του φωτός, δημιουργούν απίστευτες μορφές στους τοίχους!
Θα περάσετε από γραφικές πλατείες και παλιές εκκλησίες, αλλά θα αντιληφθείτε ότι εκεί χτυπά και η καρδία της πόλης! Θα βρείτε όμορφα καφέ-μπαρ, μεζεδοπωλεία με τοπικές σπεσιαλιτέ, παλαιοπωλεία και ζαχαροπλαστεία με πεντανόστιμα γλυκά!
Συνοικία Σαμακώβ
Στα ανατολικά της παλιάς πόλης απλώνεται ο παραδοσιακός οικισμός Σαμακώβ. Το όνομα φημολογείται ότι συνδέεται με τις παλαιότερες μεταλλευτικές δραστηριότητες των κατοίκων της περιοχής και αντίστοιχες συνοικίες βρίσκει κανείς και σε άλλα κράτη των Βαλκανίων. Είναι μια παλιά, λαϊκή συνοικία της Ξάνθης, που διατηρεί έως ένα μικρό βαθμό τον αέρα μιας άλλης εποχής… Από εδώ ξεκινούν τα περιπατητικά μονοπάτια της περιοχής, για τα οποία θα διαβάσετε αμέσως παρακάτω.
Τόσο κοντά στη φύση!
Ο ποταμός Κόσυνθος διασχίζει την Ξάνθη. Μέσα στην πόλη, δίπλα στη γέφυρα Σαμακώβ, στις όχθες του ποταμού, μπορείτε να βρείτε μια όαση δροσιάς, πρασίνου και ξεκούρασης που οι ντόπιοι το ονόμασαν, όχι τυχαία, «Το μονοπάτι της ζωής»! Είναι μια διαδρομή περίπου 500 μ. κατά μήκος του ποταμού, που αξίζει να ακολουθήσετε.
Ξεκινώντας από τη γέφυρα Σαμακώβ υπάρχει και ένα σύμπλεγμα μονοπατιών, που σε οδηγούν στο περιαστικό δάσος της Ξάνθης, αλλά κι ακόμη πιο ψηλά. Κάθε μονοπάτι έχει διαφορετικό χρώμα και διαφορετικό βαθμό δυσκολίας, για όλα τα γούστα και τις αντοχές!
Εάν θέλετε, λοιπόν, να καθαρίσετε τα πνευμόνια σας και να ηρεμήσετε το πνεύμα σας, μέσα σε λίγα λεπτά από την πόλη, θα βρεθείτε να περπατάτε στο δάσος! Μην φοβηθείτε, ακόμη κι αν είστε μόνοι. Μπορείτε εύκολα και σχετικά γρήγορα να φτάσετε ως το Μοναστήρι της Καλαμούς ή της Αρχαγγελιώτισσας, αν προτιμήσετε τις πιο εύκολες και γρήγορες διαδρομές. Ο Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Ξάνθης (ΕΟΣ) και οι εθελοντές που τον στηρίζουν φροντίζουν τακτικά να καθαρίζουν και να τοποθετούν σημάνσεις στα μονοπάτια.
Τώρα, αν είστε λάτρεις της αναρρίχησης, έχω και για σας μια λύση: Μπορείτε να σκαρφαλώσετε στην κορυφή «Αυγό» ή αλλιώς «Σταύρος Τσακίρης», σε υψόμετρο 650 μ. και απόσταση περίπου 2,5 χλμ. από το κέντρο πόλης. Από την κορυφή του θα απολαύσετε όλη την πόλη και τον κάμπο της Ξάνθης. Μπορείτε να ανεβείτε από τη πιο απότομη, νότια πλευρά, αν νιώθετε σε καλή φυσική κατάσταση ή να ακολουθήσετε το μονοπάτι που ξεκινά λίγο πιο ανατολικά, στην περιοχή του Εκκλησιαστικού Σχολείου Ξάνθης. Υπάρχουν, φυσικά, κι άλλες επιλογές για πεζοπορία ή ορειβασία, αλλά θα πρέπει να αναζητήσετε τους πιο ειδικούς για περισσότερες λεπτομέρειες.
Χαθείτε στο πολύχρωμο παζάρι
Με ρίζες στην οθωμανική περίοδο, το παζάρι της Ξάνθης είναι από μόνο του ένα ξεχωριστό αξιοθέατο της πόλης! Εάν βρεθείτε εκεί ημέρα Σάββατο και αν σας αρέσουν τα πολύχρωμα, πολύβουα μέρη, μην χάσετε την ευκαιρία να το επισκεφτείτε. Βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο της πόλης, στην πλατεία εμπορίου, κάτω από τον δρόμο Βασιλίσσης Σοφίας, ή την «παραλία» όπως ονομάζουν την περιοχή οι ντόπιοι, τον δρόμο με τα μπαράκια και τις καφετέριες, όπου συνήθως κάνουν τη βόλτα τους.
Εκτός από τη δυνατότητα να αγοράσετε φθηνά και αρκετά ποιοτικά προϊόντα όλων των ειδών (από ζαρζαβατικά μέχρι «επώνυμα» ρούχα), θα έχετε την ευκαιρία να ζήσετε τον παλμό ενός αυθεντικού παζαριού, όπου ένα χαρμάνι ανθρώπων διαφορετικής θρησκείας και καταγωγής συνυπάρχει αρμονικά, όπως άλλωστε και σε όλη την πόλη, και αποδεικνύει περίτρανα ότι η Ξάνθη ανέκαθεν ήταν ένα σταυροδρόμι πολιτισμών.
Ακριβώς πιο πάνω απλώνεται η σύγχρονη αγορά της πόλης με κέντρο τη διάσημη πλατεία του ρολογιού, το πιο συνηθισμένο μέρος συνάντησης!
Ικανοποιείστε τον ουρανίσκο σας
Τώρα, αν μέσα σε όλα αυτά, θέλετε να απολαύσετε και ένα νόστιμο γεύμα ή ένα γευστικό γλυκό, έχετε άπειρες επιλογές. Θα αναφέρω μόνο αυτές που ξεχώρισα εγώ, χωρίς να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κι άλλες εξίσου καλές. Για νόστιμα κρεατικά, με κορυφαία τα παραδοσιακά σουτζουκάκια της περιοχής, επισκεφτείτε το ψητοπωλείο «Μέτκος» απέναντι από την πλατεία Διοικητηρίου. Στην παλιά πόλη έχω ξεχωρίσει την «Αμάλθεια» (στην Μαυρομιχάλη), αλλά και το «Κασετόφωνο» (στην Ελ.Βενιζέλου), που λειτουργεί και σαν μπαράκι. Όσο για γλυκά, ασυζητητί «Καζάνι» (σε έναν παράδρομο της 28ης Οκτωβρίου) για σιροπιαστά (δεν έχω φάει πιο νόστιμο γαλακτομπούρεκο), «Sucré» (στην Μιχαήλ Καραολή) για προφιτερόλ, που σου το φτιάχνουν μπροστά σου όπως το θέλεις, και «Παπαπαρασκευάς» (στην 28ης Οκτωβρίου), που φημίζεται για τις καριόκες του, αλλά εγώ προτιμώ το σαραγλί του! Προσωπικές αδυναμίες!
Λίγο πιο μακριά …
Αν παρ’ ελπίδα έχετε λίγο παραπάνω χρόνο να μείνετε στην περιοχή και διαθέτετε αυτοκίνητο, μην παραλείψετε να επισκεφτείτε τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο Αβδήρων, να κάνετε μια βόλτα στα ξακουστά Πομακοχώρια της ορεινής Ξάνθης, να κάνετε μπάνιο στο Φανάρι ή να οδηγήσετε μέχρι το Πόρτο Λάγος και το γραφικό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, μετόχι της μονής Βατοπεδίου του Αγίου Όρους, που είναι χτισμένο πάνω σε δύο μικρά νησάκια στη λιμνοθάλασσα και συνδέεται με τη στεριά με ξύλινη γέφυρα.
Η αλήθεια είναι ότι δύσκολα χωρά η περιοχή της Ξάνθης σε 24 ώρες. Αυτά για την ώρα. Θα επανέλθω με πληροφορίες για ενδιαφέρουσες περιοχές κοντά στην όμορφη πόλη!
Μείνετε συντονισμένοι…
